این حالت وقتی رخ می دهد که هنگام خندیدن بیمار ، لثه نمایان می شود80 % بیماران ، لثه شان هنگام خندیدن دیده می شود .
دو گروه بزرگ و عمده سبب ایجاد Gummy smile می شود . یک گروه مربوط به صورت و لب می باشد در تمام این گروه عامل بوجود آورنده لبخند لثه ای اندازه و شکل لثه و دندان طبیعی می باشد .
1 -کوتاهی لب بالا
2- فک بالا بلندتر از حد نرمال است.
3 – لب بالا خیلی متحرک است بطوریکه به راحتی می توانید حرکتش دهید .
گروه دوم که بستگی به دندانها و لثه دارند .
1 – سایش دندانها و سپس به سمت جلو آمدن دندانهای فک بالا
2 – رشد بیش از حد دندانها و پایین آمدن لثه ها همراه آن
3 – رشد بیش از حد لثه که منجر به بهداشت ضعیف یا تنفس دهان می شود
با توجه به توضیحات بالا ، درمانها نیز متفاوت می باشد .
1 – ارتودنسی
2 – جراحی لثه یا شکل دهی لثه
3 – جراحی فک
4 – تزیق ژل و بوتاکس برای تغییر فرم لب
ترمیم های قدیمی
دلیل خارج کردن ترمیم ها و آمالگام های قدیمی
پرکردگیهای قدیمی بیشتر از 8 سال باید به طور کامل بررسی شود . اگر ترکهای ریز و میکرولیکج ( ریزنشست ) داشته باشیم باید عکس رادیوگرافی زیر پرکردگی قدیمی ، پوسیدگی مشاهده کردیم باید پرکردگی قبلی بایدتعویض شود .
مشکل عمده درباره پرکردگی قدیمی آمالگام بوجود می آید .
1 – در نوشیدن یا خوردن مواد غذایی سرد وگرم دندان حساس می شود و دندان مدت طولانی درد می گیرد وحساس می شود وممکن است حتی دندان دچار ترک خوردگی شود ودندان بشکند.
2- زیر پرکردنی قبلی پوسیدگی رخ می دهد واین امر در دراز مدت اتفاق می افتد.
3- بین پرکردگی ودندان فاصله بوجود می آید ویک مرز مشخص بین این دو بوجود می آید که در معاینه کلینیکی دندانپزشک به وجود آن پی می برد .
با این توضیحات وبا دلایل بالا ، عکس رادیوگرافی از دندان بیمار گرفته می شود وسپس پرکردگی قدیمی تعویض می شود وپرکردگی جدید جایگزین آن می گردد.
راههای جایگزینی ترمیم های قدیمی چیست؟
با پیشرفتهای تکنیکی وتولید مواد جدیدن وبوجود آمدن دستگاههای مدرن دندانپزشکی چندین راه برای این جایگزینی وجود دارد .
پر کردن توسط کامپوزیت : اگر ساختار دندان کمتر از 50% آسیب ببیند وپوسیدگی وجود داشته باشد با مواد همرنگ دندان می توان دندان را پر کرد . با از دست رفتن حدود کمتر از 50% دندان (به علت ترک یا پوسیدگی ) حدود 90% استحکام دندان کاهش می یابد.
اینله های سرامیکی توسط پرسلن
این تکنیک زمانی استفاده می شود که حدود 60 – 40 % از ساختار دندان تخریب شده باشد .این پرسلن های جایگزین محکم تر ومقاوم تر از کامپوزیت هستند ودر لابراتوار دندانپزشکی ساخته می شود . معمولا یک جلسه ترمیم وپوسیدگی قبلی خارج می گردد وقالبگیری از دندان انجام می شود وتالب به لابراتوار ارسال می گردد . در انجا با پرسلن ، اینله سرامیکی ساخته می شود ودر جلسه دوم باسمان (چسب ) مخصوص دندانپزشکی ، اینله چسبانده می شود.
پروتزثابت ( روکش )
اگر ساختار دندان بیش از 50 % تخریب شده باشد ، دندان ابتدا ترمیم می شود ولی حتما باید توسط روکش محافظت شود چون همانگونه که در بالا اشاره شد از استحکام دندان به شدت کاسته شده و در طولانی مدت نمی تواند ماده پرکردگی یا اینله را در خود نگه دارد و باید آن را توسط پروتز ثابت یا روکش پوشش داد تا از شکستگی و تخریب ماده ترمیمی جلوگیری کرد .
امروزه دندانپزشکی زیبایی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته که شامل اقداماتی در جهت سفید کردن دندانها، زیبا کردن شکل دندان، بستن فاصله های بین دندانی و جایگزین کردن دندان می باشد. قبل از هر گونه اقدام برای این درمان ها، بدست آوردن اطلاعاتی جامع از چگونگی انجام، هزینه، مواد مصرفی، طریقه حفظ و نگهداری، عوارض و… بسیار با اهمیت است.
یکی از موارد مهم که می بایست آنرا در نظر گرفت مهارت و تجربه دندانپزشک در انجام درمان است. در ادامه به توضیح مختصری از چند روش دندانپزشکی ترمیمی می پردازیم. سفید کردن دندان ها: به مرور زمان رنگ دندانها به زردی می گراید. به خصوص در افرادی که سیگار می کشند، داروهای خاص مصرف می کنند و یا از غذا ها و نوشیدنی هایی که حاوی رنگ هستند مانند چای و قهوه استفاده می کنند، این تغییر رنگ بیشتر و سریعتر رخ می دهد. Bleaching یا سفید کردن دندان برای روشن کردن رنگ دندان و رساندن آن به رنگ دلخواه توسط دندانپزشک به دو شیوه یا در مطب ( در مدت ۱-۲ ساعت ) و یا در خانه ( در مدت ۲-۴ هفته یا بیشتر ) انجام می شود.
به خاطر داشته باشید که اگر عادت های غذایی و یا بهداشت دهان و دندانتان را تغییر ندهید، دندانها مجددا به رنگ قبلی خود باز می گردند که در این مورد می توانید از دندانپزشک یا بهداشتکار دهان و دندان بخواهید تا راههای مراقبت از دندانها و جلوگیری از تغییر رنگ آنها را به شما بیاموزد. ترمیم کامپوزیت ونیر: درست مانند لنز های رنگی که برای زیبایی در چشم به کار می روند، ترمیم کامپوزیتی روی سطح دندان می نشیند و بدون اینکه آسیبی به دندان برساند شکل و همچنین رنگ دندان را زیبا می کند.
از ترمیم کامپوزیت ونیر می توان برای موارد زیر استفاده کرد:
– دندانهای شکسته شده یا ترک خورده
– بستن فاصله های بین دندانی
– تغییر شکل دندان
– دندانهایی که به صورت دائمی تغییر رنگ داده اند روکش دندان: به طور کامل روی دندان قرار می گیرد و آنرا پوشش می دهد. روکش دندان برای:
– دندانهایی با شکل نامناسب و رنگ تیره
– حفاظت از دندان ضعیف ( دندانی که به علت پوسیدگی یا ترمیم قسمت زیادی از بافت خود را از دست داده )
– دندان شکسته
– پوشش دندانی که پرکردگی وسیع دارد
– ایمپلنت
– دندانی که درمان ریشه (اندو) شده است
استفاده می شود.
روکش های دندانی در صورت استفاده از مواد با کیفیت و همچنین مراقبت خوب و مناسب از آنها می توانند طول عمر زیادی داشته باشند. ارتودنسی: امروزه مردم در تمام سنین از انواع درمانهای ارتودنسی استفاده می کنند. ارتودنسی نه تنها برای بهبود ظاهر دندانهای نامنظم و به هم ریخته بلکه برای صحیح قرار گرفتن دندانها روی هم و موقعیت درست فکها استفاده می شود.
نکته بسیار مهم حین درمان ارتودنسی رعایت نکات بهداشتی دهان و دندان برای جلوگیری از پوسیدگی های احتمالی و همچنین التهابات و بیماری های لثه است.
پوسیدگی دندانی، شایع ترین بیماری مزمن در بین کودکان بین سنین 5 تا 17 سال می باشد، تغذیه تاثیر چشمگیری بر سلامت دهان و دندان کودکان دارد.
مواد قندی موجود در کیک، شیرینی، آب نبات، شیر و آبمیوه، نشاسته موجود در چیپس و بیسکویت در پوسیدگی دندانها نقش بسزایی دارند. اگرچه دندانهای شیری، در نهایت با دندانهای دائمی جایگزین می شوند، اما باید به این نکته توجه داشت که سلامت دندانهای شیری تاثیر قابل ملاحظه ای برسلامت و رشد عمومی کودک دارد. کودکان عمدتا در سنین بین 6 تا 24 ماهگی درحال درآوردن دندان می باشند. علائمی که اغلب در این سنین براثر دندان درآوردن در بچه ها مشاهده می شوند، شامل: کج خلقی و زودرنجی، تراوش آب از دهان، گازگرفتن اشیاء و… می باشد. شما می توانید با انجام کارهایی از قبیل:
ماساژ دادن لثه های کودک با استفاده از یک حوله کوچک تمیز و مرطوب پروسه دندان درآوردن را برای فرزندانتان آسانتر سازید. در حدود 3 سالگی همه و یا اکثر دندانهای کودک درآمده اند. بلافاصله بعد از 4 سالگی فضاهایی جهت رشد دندانهای دائمی پدیدار می شوند و استخوانهای فک و صورت نیز شروع به رشد می کنند.
بین سنین 6 تا 12 سالگی هر دو نوع دندان شیری و دائمی در دهان کودکان دیده می شود. لزوم مراقبتهای بهداشتی برای نوزادان و کودکان: 1) تمیز کردن دندانهای نوزاد: به محض درآمدن دندان، آن دندان باید تمیز شود. دندان تازه درآمده را با یک حوله کوچک و یا یک گاز پانسمان بعد از خوردن هر وعده و یا هربطری شیر تمیز کنید. زمانیکه بیشتراز یک دندان رویش پیدا کرد، شما می توانید مسواکهای انگشتی کوچک مناسب با هر سن را از داروخانه تهیه کرده و دندانها را تمیز کنید. البته بهتر است قبل از استفاده آن را در آب گرم غوطه ور سازید. توجه داشته باشید که دندانهای کودکان باید بلافاصله بعد از خوردن دارو تمیز شوند، زیرا اسید موجود در داروها مینای دندان کودک را از بین می برد.
2) اولین ملاقات دندانپزشکی:
بهتر است که اولین ملاقات دندانپزشکی در سن یک سالگی باشد تا توسط برنامه های بهداشتی و پیش گیری حرفه ای سلامت دهان و دندان کودک قطعی گردد.
3) سیلانت های دندانی:
از پوسیدگی دندان جلوگیری کرده و به محض رویش دندان، مفید و قابل استفاده اند.
4)فلوراید درمانی:
فلوراید مهمترین ماده در جلوگیری از پوسیدگی دندانی می باشد. فلوراید با تغییراتی که در ساختمان دندان می دهد، آن را در برابر نفوذ پوسیدگی مستحکم می سازد.
5) نخ دندان:
زمانیکه دو دندان مجاور هم رویش پیدا کردند، استفاده از نخ دندان ضرورت می یابد که البته الزاما باید با کمک والدین باشد.
معمولا کودکان از حدود سن 6 سالگی قادر خواهند بود به طور مستقل از نخ دندان استفاده کنند .
6) دهانشویه:
استفاده از دهانشویه از حدود سن 7 سالگی به بعد می باشد، یعنی زمانیکه کودک قادر باشد آن را قرقره کرده و به طور کامل از دهان خارج سازد.
باید در نظر داشته باشید که سنینی که در بالا به آن ها اشاره شد تقریبی می باشند و بهترین زمان برای هریک از موارد فوق را دندانپزشک شما در اختیارتان قرار می دهد.
ایمپلنت چیست؟ ایمپلنت یک جایگزین مناسب برای فضاهای بی دندانی می باشد. ایمپلنت از دو جز ساخته شده است:
۱- فیکسچر
۲- اباتمنت
در استخوان فک شما در فضای خالی فیکسچر کار گذاشته می شود سپس اباتمنت و روکش روی فیکسچر قرار میگیرد. مزایای انجام درمان ایمپلنت: در این درمان نیازی به تراشیدن دندانهای کناری نمی باشد. ایمپلنت باعث حفظ استخوان شده و از تحلیل آن جلوگیری می کند. جایگزین مناسبی برای پروتزهای متحرک می باشد.
از نظر ظاهری کاملا شبیه دندان های طبیعی می باشد و در هنگام غذا خوردن و صحبت کردن نیز مانند دندان طبیعی عمل میکند.
برای سه گروه انجام درمان ایمپلنت توصیه نمی گردد: ۱- افرادی که قند کنترل شده ندارند.
۲- افرادی که اعتیاد به مواد مخدر داشته باشند و یا دخانیات به مقدار زیاد مصرف کنند.
۳- وضعیت عمومی فرد مناسب اعمال جراحی نباشد.
جراحی ایمپلنت چگونه است؟ جراحی ایمپلنت به سادگی ودر زمان بسیار کوتاهی انجام می شود. این جراحی بدون درد و عوارض می باشد. در این مرحله فیکسچر داخل استخوان فک شما گذاشته می شود. قرار گیری پروتز ایمپلنت چگونه است؟ بعد از جراحی و طی مدت زمان تعیین شده از ایمپلنت شما قالبگیری می شود و پس از چند مرحله کار توسط لابراتوار روکش آماده شده و توسط دندانپزشک شما روی فیکسچر نصب می گردد.
مدت زمان انجام مراحل ایمپلنت چقدر می باشد؟ به طور میانگین در افرادی که استخوان فک خوبی داشته باشند زمان ترمیم وتشکیل استخوان بین ۲ تا ۳ ماه میباشد. پس از ان مرحله ساخت روکش تاج دندان آغاز می گردد.
درصد موفقیت درمان ایمپلنت چقدر است؟ به طور متوسط موفقیت این درمان بالای ۹۵% درصد می باشد که البته نقش دندانپزشک در این موفقیت بسیار حائز اهمیت است زیرا با معاینه دقیق و بررسی میزان حجم استخوان فک، تعداد دندان های سالم فرد، تعداد دندان های مقابل، و بررسی دقیق شرایط لثه می توان در صد موفقیت را تخمین زد. به طور کلی ایمپلنت ها از جنس تیتانیوم خالص می باشد که با استخوان فک سازگار است. بهتر است ایمپلنت بلافاصله بعد از کشیدن دندان و در همان جلسه انجام شود. در غیر این صورت باید چند ماه صبر کند تا استخوان کاملا” ترمیم شود. بیماریهای متابولیک، انعقادی خون، بیماری های مخاطی و استخوانی، موقعیت نا مناسب دندان ها و فاصله بسیار کم باعث محدود شدن این درمان ها می باشد.
مراقبت های پس از درمان ایمپلنت به چه صورت است؟ ایمپلنت ها نیاز به مراقبت و رعایت بهداشت مناسبی دارند. استفاده از نخ دندان، دهانشویه و مسواک مانند دندان طبیعی حداقل دو باردر روز حائز اهمیت می باشد. عدم رعایت بهداشت دلیل اصلی از دست رفتن ایمپلنت است. درمان ایمپلنت گزینه مناسبی برای جایگزین کردن بریج های دندانی است زیرا بریج ها با تراشیدن دندان های مجاور کار گذاشته می شوند وتنها تاج دندان را جایگزین می کند و به دلیل نبودن ریشه، استخوان زیر تحلیل می رود. در موارد دیگر مانند دست دندان متحرک لق می توان با استفاده از ۴ فیکسچر دندان را ثابت کرد . انجام جراحی نیاز به داشتن رادیوگرافی کامل دارد که در صورتی که استخوان کافی نباشد جراح پیوند استخوان انجام می دهد. این پیوند می تواند قبل و یا در حین خود جراحی ایمپلنت انحام شود.
ارتودنسی یکی از شاخه های دندانپزشکی است که محل قرارگرفتن دندان ها وفک ها را تصحیح میکند. بهداشت دندانهایی که در جای مناسب قرار نگرفته اند بسیار سخت تر است و ریسک از دست دادن زود هنگام دندان ها و بیماری های لثه وجود دارد . به دلیل فشار مضاعف بر روی عضله های جونده ممکن است بیمار دچار سردرد و گردن درد شود.
از مزایای درمان ارتودنسی ،بهداشت بهترو راحت تر دندانها و ظاهری زیبا تر است .
چگونه بفهمیم به درمان ارتودنسی نیاز داریم ؟ فقط دندانپزشک شما میتواند در این باره نظر قطعی دهد.بر اساس جمع آوری داده ها که شامل دانستن تاریخچه کامل درمان های دندانپزشکی ، معاینات کلینیکی ، عکس های رادیوگرافی و حتی ساختن یک مدل از دندانهای بیمار، ارتودنتیست می تواند تصمیم بگیرد که شما به درمان ارتودنسی نیاز دارید یا خیر. اگر شما یکی از موارد زیر را در خود میبینید ممکن است نیاز به درمان ارتودنسی داشته باشید. ۱. هنگامی که دندان های فک بالا بسیار جلوتر از دندانهای فک پایین باشند.
۲. هنگامی که دندانهای فک پایین جلو تر از دندانهای فک بالا باشند.
۳.هنگامی که در حالت بسته دندانهای دو فک کاملا مماس با هم قرار بگیرند.
۴. هنگامی که دندانهای عقبی روی هم هستند بین دندانهای جلویی فاصله وجود داشته باشد.
۵.هنگامی که خط مرکزی بین دندانهای قدامی بالا کاملا روی خط مرکزی دندانهای فک پایین قرار نگیرند.
۶.وجود فاصله بین دندانها که در نتیجه نبود بعضی از دندانها و یا رشد نکردن آن ها میباشد.
۷.هنگامی که فضای کافی برای قرارگیری مرتب دندانها وجود نداشته باشد و دندانها با چرخش روی هم قرارگیرند. درمان ارتودنسی چگونه انجام میشود؟ روشها ی درمانی مختلفی وجود دارد: ارتودنسی ثابت و یا ارتودنسی متحرک که به حرکت دندانها وتغییر مسیر رویش فک ها و دندانها کمک میکند. این روش ها عموما با افزایش فشار روی دندانها و فک ها انجام میشوند.بسته به نوع مشکل شما ارتودنتیست تشخیص میدهد کدام نوع درمان موثرتر است. زمان ارتودنسی اگر به تصاویر سالهای گذشته توجه کنید اکثر نوجوانها در دبیرستان دارای ارتودنسی ثابت بودند در حالی که اکنون کمتر در این سنین انجام میشود. امروزه کودکان ارتودنسی را از سنین پایین تر شروع میکنند. بعضی بیماران با مشکلات خاص درمان را از سن ۷ سالگی و یا زودتر آغاز میکنند.
انجمن ارتودنسی آمریکا پیشنهاد میکند که کودکان در سن ۷ سالگی مشاوره ارتودنسی بگیرند. از زمانی که اولین دندانهای دایمی رویش پیدا میکنند (حدود ۶ سالگی) ممکن است مشکلات ارتودنسی نمایان شوند. به دلیل این که استخوانها همچنان در حال رشد هستند زمان مناسبتری برای آغاز درمان میباشد.
ارتودنسی ثابت امروزه به نسبت قدیم ساده تر شده ولی هنوزمدتی طول میکشد تا بتوانید به ان عادت کنید . غذا ممکن است دور براکت ها و سیم ها جمع شود در نتیجه مسوا ک زدن و نخ کشیدن به زمان بیشتری نیاز دارد . بعد از هر جلسه درمان دندان ها ممکن است کمی دردناک شوند که با استفاده از یک مسکن ضعیف درد بر طرف میشود. بهداشت دهان و دندان در طول درمان ارتودنسی: ” پوسیدگی دندان در حین درمان ارتودنسی بسیار شایع است “ استفاده مداوم و صحیح از مسواک و نخ دندان قبل و همینطور بعد از شروع درمان ارتودنسی از اهمیت بالایی برخوردار است.
سیم های ارتودنسی به راحتی مواد غذایی را در خود گیر می اندازند و باعث تشکیل پلاک می شوند که اگر این پلاک برداشته نشود، باعث افزایش خطر ابتلا به بیماری های لثه و پوسیدگی و همچنین بوی بد دهان می شود.
استفاده از مسواک با موهای نرم (soft) توصیه می شود زیرا موهای مسواک نرم به راحتی می توانند به اطراف براکت ها و زیر سیم ها نفوذ کنند و آسیبی به لثه ها وارد نکنند.
مسواک های مخصوص بیماران ارتودنسی در انواع مختلفی نیز وجود دارند که در صورت تمایل می توانید از آنها استفاده کنید. از دندانپزشک خود بخواهید نحوه استفاده از این گونه مسواک ها را به شما آموزش دهد. به خاطر داشته باشید که مسواک زدن باید آهسته و با دقت صورت بگیرد و تمام قسمت های دندان ( بیرون و داخل ) کامل تمییز شود. آیا استفاده از مسواک برقی برای براکت ها مشکلی ایجاد می کند؟ خیر. اما هنگام استفاده باید مراقب باشید که قسمت پلاستیکی پشت مسواک با براکت ها و سیم های روی دندان برخورد نکند زیرا ممکن است در اثر برخورد به آنها آسیب وارد شود. همچنین روی درجه متوسط تنظیم شود تا باعث کنده شدن و یا شکستن براکت نشوند.
توصیه می شود که حداقل ۳ بار در روز بلافاصله بعد از صرف وعده غذایی مسواک بزنید و اگر امکان مسواک زدن را بلافاصله بعد از غذا ندارید، حداقل دهانتان را با آب شست و شو دهید.
همینطور حداقل یکبار در روز از نخ دندان استفاده کنید. شاید به نظر برسد چون سیم ارتودنسی در دهانتان است، نمی توانید نخ دندان را به خوبی بین دندان ها ببرید اما در حقیقت می توانید و باید این کار را انجام دهید. علاوه بر مسواک، نخ دندان های مختلفی هم مخصوص بیماران ارتودنسی به بازار آمده است. تنها کافیست از دندانپزشک و یا بهداشتکار دهان و دندان طریقه استفاده از این محصولات را آموزش ببینید.
از خمیر دندانها و همچنین دهان شویه های حاوی فلوراید استفاده کنید. فلوراید می تواند به استحکام دندان ها در مقابل پوسیدگی در طول مدت درمان کمک کند. همچنین فلوراید تراپی – به صورت وارنیش یا ژل – در مطب دندانپزشکی توصیه می شود.
اگر از نگهدارنده (Retainer) و یا پلاک های متحرک ارتودنسی استفاده می کنید، به خاطر داشته باشید که تمییز کردن آنها از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا مدت زمان زیادی در دهان شما هستند.
پلاک را – به خصوص قسمتی که با سقف دهان و لثه ها در تماس است – هر روز با مسواک نرم و خمیر دندان به خوبی مسواک بزنید. همچنین می توانید آنرا در محلول های تمییز کننده مخصوص قرار دهید به خاطر داشته باشید که نوع محلول را از دندانپزشک خود سوال کنید که بسته به نوع مواد استفاده شده در پلاک، نوع محلول را تعیین کند تا آسیبی به سیم ها و سایر قسمت ها نرسد.
هنگام تمییز کردن و یا حتی غوطه ور کردن پلاک، هرگز آنرا با آب داغ نشویید.
زمانی که از پلاک خود استفاده نمی کنید، آنرا در جای مخصوص قرار دهید. همچنین از دسترس کودکان و حیوانات خانگی دور نگه دارید. زیرا آنها علاقه بسیاری به جویدن اشیاء پلاستیکی دارند.
زمانی که تحت درمان ارتودنسی هستید باید بیش از قبل به تغذیه خود توجه کنید و از خوردن مواد غذایی که پوسیدگی را افزایش می دهند، تا حدامکان پرهیز کنید. غذاهای سفت و چسبناک علاوه بر خراب کردن سیم ها بین آنها گیر می کنند و تمییز کردنشان مشکل است. خراب شدن براکت ها و سیم ها به زمان کلی درمان اضافه می کند!